# Tarihte Bugun: 19 Mart ## Olaylar - **1883** Jan E. Matzeliger’in Ayakkabı İmalat Makinesi İcadı: Siyah Amerikalı ayakkabı ustası Jan E. Matzeliger, ayakkabıyı bir bütün olarak imal eden ilk makineyi icat ederek üretim sürecini otomatize etti ve ayakkabı san... - **1915** Plüton’un İlk Kez Fotoğraflanması ve Tespit Edilememesi: Güneş sisteminin gizemli üyelerinden Plüton'un ilk fotoğrafı çekildi ancak nesnenin yeni bir gezegen olduğu o dönemdeki teknik yetersizlikler nedeniyle fark edi... - **1955** Erol Güney'in Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığından Çıkarılması: Agence France-Presse (AFP) Ankara temsilcisi gazeteci ve çevirmen Erol Güney, Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarılarak sınır d... - **1955** Liselerde Bitirme ve Olgunluk Sınavlarının Kaldırılarak Devlet Lise Sınavı’nın Getirilmesi: Liselerde uygulanan bitirme ve olgunluk sınavları kaldırılarak yerine tüm öğrencilerin sorumlu tutulduğu "Devlet Lise Sınavı" adıyla tek bir merkezi sınav siste... - **1959** İstanbul Valiliği'nin Büyük Doğu Dergisi Kararı ve Miting Yasağı: İstanbul Valiliği, Büyük Doğu dergisini protesto etmek amacıyla düzenlenmek istenen mitinge izin vermedi ve dergi içeriğine yönelik kapsamlı bir adli soruşturma... - **1960** Yeni Kadıköy İskelesi ve İstanbul Belediyesi Şehir Operası'nın Açılışı: İstanbul’un ulaşım ve kültür hayatında önemli bir dönüm noktası olan modern Yeni Kadıköy İskelesi ile İstanbul Belediyesi Şehir Operası düzenlenen törenle eş za... - **1964** Hatay'da Nurcuların Tutuklanması ve Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in Açıklamaları: Hatay'da gerçekleştirilen operasyonda yirmi bir Nurcu tutuklanırken, Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel yaptığı açıklamada söz konusu grubun düşman bir devlet tarafında... - **1965** Endonezya'da Yabancı Petrol Şirketlerinin Millileştirilmesi: Endonezya, ulusal egemenlik ve ekonomik bağımsızlık politikaları doğrultusunda ülkede faaliyet gösteren tüm yabancı petrol şirketlerini devletleştirerek enerji... - **1965** Merzifon Çeltek Maden Faciası: Amasya'nın Merzifon ilçesindeki Çeltek Linyit İşletmesi'nde meydana gelen grizu patlamasında 69 maden işçisi hayatını kaybetti, 58 işçi ise yaralandı. - **1966** Milli Türk Talebe Birliği Komünizmi Telin Mitingi: Milli Türk Talebe Birliği tarafından İstanbul'da düzenlenen Komünizmi Telin Mitingi, dönemin yükselen sol hareketlerine karşı sağ cenahın tepkisini ortaya koyan... - **1975** I. Milliyetçi Cephe Hükümeti'nin Kurulması: Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk tarafından görevlendirilen Süleyman Demirel, dört sağ partinin bir araya gelmesiyle oluşan I. Milliyetçi Cephe Hükümeti'ni kurarak... - **1977** Cumhuriyet Gazetesi Genel Yayın Müdürü Oktay Kurtböke'ye Saldırı: Cumhuriyet gazetesi Genel Yayın Müdürü Oktay Kurtböke, gazete binası önünde Adalet Partisi Gençlik Kolları üyesi bir grup tarafından darp edilerek fiziksel sald... - **1977** Türk Hava Yolları'nın Diyarbakır Uçağının Beyrut'a Kaçırılması: Türk Hava Yolları’na ait Diyarbakır uçağı, iki ortaokul öğrencisi tarafından silah zoruyla Lübnan’ın başkenti Beyrut’a kaçırıldı. - **1978** Amsterdam'da Nötron Bombası Karşıtı Kitlesel Protesto: Hollanda'nın başkenti Amsterdam'da toplanan yaklaşık 50 bin kişi, nükleer silahsızlanma talebiyle nötron bombası üretimine ve konuşlandırılmasına karşı kitlesel... - **1979** Süleyman Demirel'in Allende Benzetmesi ve Hükümete Yönelik Eleştirileri: Adalet Partisi lideri Süleyman Demirel, art arda gelen zamlar üzerine yaptığı açıklamada hükümetin gidişatını darbeyle devrilen Şili lideri Salvador Allende'nin... - **1981** Erdal Eren'in İdam Edilmesi: Erdal Eren, Ankara'da bir inzibat erini öldürdüğü iddiasıyla yargılandığı davada ölüm cezasına çarptırıldı ve kemik yaşı tartışmalarına rağmen 13 Aralık 1980 ta... - **1984** Kenan Evren'in Newsweek Dergisine Genel Af Açıklaması: Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Newsweek dergisine verdiği mülakatta Türkiye'de siyasi suçluları da kapsayacak bir genel affa kesin bir dille karşı olduğunu kamuoyun... - **1985** Aziz Nesin’in Uluslararası PEN Onur Üyeliğine Seçilmesi: Uluslararası PEN Yazarlar Birliği, Türk edebiyatının usta ismi Aziz Nesin’i onur üyeliğine seçti. Nesin’e üyelik belgesi ünlü yazarlar Arthur Miller ve Harold P... - **1992** Cizre'de Korucu Cinayetleri ve Dargeçit Operasyonu: Cizre'de iki köy korucusunun elektrik direklerine asılı halde bulunmasının ardından Dargeçit'te başlatılan güvenlik operasyonları sonucunda 14 kişi yaşamını yit... - **1997** Tuzla Tren İstasyonu Saldırısı Davası ve İdam Kararları: Tuzla tren istasyonuna bomba yerleştirerek sivil ve askeri kayıplara yol açan iki PKK militanı, yürütülen yargılama süreci sonunda mahkeme tarafından idam cezas... - **1999** Ankara DGM Tarafından Fethullah Gülen Hakkında Soruşturma Başlatılması: Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Başsavcılığı, laik devlet düzenini yıkarak teokratik bir yapı kurmak amacıyla faaliyet yürüttüğü iddiasıyla Fethullah Gülen hak... - **2000** Türkiye'deki Üniversitelerde Cinsel Eğitim Derslerinin Başlatılması: Liselerde başlatılan cinsel eğitim programı Uludağ, Marmara ve Dokuz Eylül Üniversiteleri'ne genişletilerek öğrencilere cinsellik konusunda kapsamlı ve bilimsel... - **2007** Kuvayi Milliye Derneği Hakkında Yasal Takibat Başlatılması: İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu, üyelerine silah üzerine yemin ettirdiği tespit edilen Kuvayi Milliye Derneği hakkında yasal takibat ve inceleme başlatıldığını... - **2013** 19 Mart 2013 Adalet Bakanlığı ve AK Parti Genel Merkezine Yönelik Saldırılar: Ankara'da Adalet Bakanlığı ve AK Parti Genel Merkezi'ne düzenlenen bombalı saldırılarda bir kişi yaralandı; yetkililer olayları Türkiye'nin kritik süreçlerini h... - **2013** Ak Parti Genel Merkezine roketatarlı saldırı: Ankara'da AK Parti Genel Merkezi ve Adalet Bakanlığına lav silahı ve patlayıcılarla eş zamanlı terör saldırıları düzenlendi; saldırılarda binaların dış cepheler... - **2014** 2014 TÜİK Kars Bölge Müdürlüğü Silahlı Saldırısı: TÜİK Kars Bölge Müdürlüğü çalışanı Veysi Erim, kurum binasında gerçekleştirdiği silahlı saldırıda bölge müdürü dahil altı personeli öldürüp birini yaraladıktan... - **2016** 19 Mart 2016 İstanbul İstiklal Caddesi Saldırısı: İstanbul İstiklal Caddesi'nde düzenlenen canlı bomba saldırısında, saldırgan dahil beş kişi hayatını kaybetti ve Taksim Meydanı ile çevresi güvenlik gerekçesiyl... - **2021** Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden Çekilmesi: Türkiye, 2011 yılında ilk imzacısı olduğu ve 2014'te yürürlüğe giren İstanbul Sözleşmesi'nden, 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca alınan kararla res... ## Doğumlar - **1821** İngiliz Kaşif ve Dilbilimci Richard Francis Burton'ın Doğumu: Viktorya döneminin en sıra dışı figürlerinden biri olan İngiliz kaşif, dilbilimci ve diplomat Richard Francis Burton, 19 Mart 1821 tarihinde İngiltere'de dünyay... - **1883** Nobel Ödüllü İngiliz Kimyager Sir Walter Norman Haworth'un Doğumu: Nobel ödüllü İngiliz kimyager Sir Walter Norman Haworth, 19 Mart 1883 tarihinde İngiltere'de doğdu; karbonhidratlar ve C vitamini üzerine yaptığı çalışmalarla b... - **1900** Fransız Bilim İnsanı Irène Joliot-Curie'nin Doğumu ve Bilimsel Mirası: Nobel ödüllü Pierre ve Marie Curie'nin kızı olan, yapay radyoaktiviteyi keşfederek 1935 Nobel Kimya Ödülü'nü kazanan Fransız fizikçi ve kimyager Irène Joliot-Cu... - **1905** Alman Mimar ve Siyasetçi Albert Speer Dünyaya Geldi: Nazi Almanyası'nın Silahlanma Bakanı ve Adolf Hitler'in baş mimarı olan Albert Speer, 19 Mart 1905 tarihinde Almanya'nın Mannheim şehrinde dünyaya geldi. - **1931** Modernist Şair ve Yazar Emma Andijewska'nın Doğumu: Ukrayna asıllı Amerikalı şair, yazar ve ressam Emma Andijewska dünyaya geldi. Sürrealist eserleri ve özgün diliyle tanınan sanatçı, modern edebiyatın en önemli... - **1933** Amerikalı Yazar Philip Roth'un Doğumu: 20. yüzyıl Amerikan edebiyatının en etkili kalemlerinden biri olan ve eserleriyle kimlik, cinsellik ile Amerikan tarihini sorgulayan yazar Philip Roth, New Jers... - **1955** Amerikalı Sinema Oyuncusu Bruce Willis’in Doğumu: Dünyaca ünlü Amerikalı sinema oyuncusu Bruce Willis, 19 Mart 1955 tarihinde Batı Almanya'da dünyaya geldi. Kariyeri boyunca aksiyon sinemasının en ikonik karakt... - **1964** Mesut Bakkal'ın Doğumu: Türk futbolunun deneyimli teknik direktörlerinden ve eski profesyonel futbolcu Mesut Bakkal, 19 Mart 1964 tarihinde Kırıkkale'de dünyaya gelerek spor kariyerine... - **1971** Türk Basketbolcu Faruk Beşok'un Doğumu: Türk basketbolunun önemli pivotlarından biri olan Faruk Beşok dünyaya geldi. Kariyeri boyunca Beşiktaş ve Türk Telekom gibi kulüplerde forma giyen Beşok, Türk s... - **1973** Türk Oyuncu Tolga Tekin'in Doğumu: Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Tolga Tekin Ankara'da dünyaya geldi. Sanatçı, Devlet Tiyatroları'ndaki köklü kariyeri ve ödüllü performanslarıyla modern T... - **1976** İtalyan Efsanesi Alessandro Nesta'nın Doğumu: İtalyan futbol tarihinin en teknik ve zarif savunmacılarından biri olarak kabul edilen efsanevi stoper Alessandro Nesta, 19 Mart 1976 tarihinde İtalya'nın Roma... - **1979** Hidayet Türkoğlu'nun Doğumu: Türk basketbol tarihinin en başarılı isimlerinden olan, NBA'de uzun yıllar forma giyen ve milli takım kaptanlığı yapan efsane sporcu Hidayet Türkoğlu İstanbul'd... - **1985** Norveçli Sanatçı Christine Guldbrandsen'in Doğumu: Norveçli şarkıcı Christine Guldbrandsen, 19 Mart 1985 tarihinde Bergen'de dünyaya geldi. Eurovision temsilcisi sanatçı, İskandinav müziğine modern ve mistik bir... ## Ölümler - **1790** Osmanlı Devlet Adamı Cezayirli Gazi Hasan Paşa Vefat Etti: 1713 yılında doğan, Osmanlı İmparatorluğu'nun en önemli denizcilerinden ve devlet adamlarından biri olan Kaptan-ı Derya Cezayirli Gazi Hasan Paşa hayatını kaybe... - **1930** İngiliz Devlet Adamı Arthur Balfour'un Vefatı: İngiliz siyasetçi ve eski Başbakan Arthur Balfour, 19 Mart 1930'da hayatını kaybetti. Balfour, özellikle Orta Doğu'nun kaderini değiştiren Balfour Deklarasyonu... - **1940** Modern Türk Doğum Biliminin Öncüsü Prof. Dr. Besim Ömer Akalın Vefat Etti: Modern Türk kadın hastalıkları ve doğum biliminin öncüsü, Çocuk Esirgeme Kurumu’nun kurucularından Prof. Dr. Besim Ömer Akalın, geride yetmiş yedi eser bırakara... - **1950** Tarzan'ın Yaratıcısı Edgar Rice Burroughs'un Vefatı: Tarzan karakterinin dünyaca ünlü yaratıcısı Amerikalı yazar Edgar Rice Burroughs, 1950 yılında Kaliforniya'da hayata gözlerini yumdu. Macera edebiyatının öncü i... - **1982** Efsanevi Gitarist Randy Rhoads'un Ölümü: Heavy metal dünyasının en etkili isimlerinden biri olan Amerikalı virtüöz gitarist Randy Rhoads, Ozzy Osbourne grubuyla turnedeyken geçirdiği trajik bir uçak ka... - **1997** Fransız Şair Eugene Guillevic’in Vefatı: Fransız edebiyatının önde gelen modern şairlerinden Eugene Guillevic, nesnelerin ve doğanın özünü yalın bir dille anlattığı uzun soluklu kariyerinin ardından Pa... - **1998** Hanzade Sultan'ın Vefatı: Son Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin ve Son Halife Abdülmecid Efendi’nin torunu olan Hanzade Sultan, sürgün hayatı yaşadığı Paris’te 75 yaşında hayata gözlerin... - **2004** Cumhuriyet Bürokrasisinin Önemli İsmi Haldun Derin Vefat Etti: Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar'ın özel kalem müdürlüğünü üstlenen, Cumhuriyet tarihinin en önemli tanıklarından kıdemli bürokrat ve yazar Haldun Derin haya... - **2005** Otomotiv Dünyasının Vizyoner İsmi John Zachary DeLorean'ın Vefatı: DeLorean Motor Company'nin kurucusu ve efsanevi DMC-12 modelinin yaratıcısı olan Amerikalı mühendis John Zachary DeLorean, otomotiv endüstrisinde bıraktığı deri... - **2008** Bilimkurgu Yazarı Arthur C. Clarke Hayatını Kaybetti: İngiliz bilimkurgu yazarı, mucit ve fütürist Arthur C. Clarke, 90 yaşında Sri Lanka'nın Kolombo kentinde solunum yetmezliği nedeniyle hayata gözlerini yumdu. - **2009** İngiliz Oyuncu Natasha Richardson Hayatını Kaybetti: Tony ödüllü dünyaca ünlü İngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu Natasha Richardson, Kanada'da geçirdiği trajik bir kayak kazası sonrası 45 yaşında hayatını kaybetti... - **2018** Siyasetçi ve Devlet Adamı Hasan Celal Güzel Hayatını Kaybetti: Türk siyasetçi ve devlet adamı Hasan Celal Güzel, 19 Mart 2018 tarihinde Ankara'da tedavi gördüğü hastanede 73 yaşında vefat ederek Türk siyaset tarihindeki yer... - **2019** Tiyatro ve Sinema Sanatçısı Ümit Yesin'in Vefatı: Türk tiyatro ve sinemasının usta oyuncusu Ümit Yesin, 19 Mart 2019 tarihinde hayatını kaybetti ve naaşı İstanbul'daki Ihlamurkuyu Mezarlığı'na defnedildi. [Tarihte Bugun](https://com.com.tr/tarihte-bugun)